बिगतमा केही शहरमा भएका सार्वजनिक धाराहरु

काठमाडौं। मानिसको जीवनको लागी अति नै आबश्यकमा पर्ने पानी नै हो। यसैको आबश्यकता पुरा गर्नको लागी नै विश्वका महत्वपूर्ण शहरहरूको बिकास नदि कै किनारमा भएको स्पष्ट देख्न सक्छौ।

शुरूमा प्राकृतिक रूपले बहने पानीको नै मानिसले उपभोग गर्दथे। तर पछि मानिसले यसलाई आफ्नो पहुचमा सहज बनाउनको लागी कुलो बनाइ आफ्नो वस्तीहरू नजिक लगे। यसपछि बिस्तारै धाराको रूपमा ढुङ्गेधाराको विकास भयो। पछि धाराको स्वरूपमा परिवर्तन हुदै गयो। आज शहर बजारमा सार्वजनिक धाराको महत्व नभए पनि ग्रामिण इलाकामा अझै पनि यसको महत्व छ।

नेपालको ईतिहासमा पहिलो ढुङ्गेधाराको उल्लेख मानदेवका नाति भारविले बि.सं. ६०६ तिर हाँडीगाँउमा बनाएको भन्ने देखिन्छ। यसको २० वर्ष पछि पाटनको मंगलबजारमा पनि ढुङ्गेधारा राखेका देखिन्छ। यसपछि बिभिन्न मल्ल राजाहरुले बिभिन्न स्थानमा ढुङ्गेधारा र पछि सुनधारा बनाएको भन्ने भेटिन्छ। यहा मैले बिगतमा केही शहरमा भएका सार्वजनिक धाराहरूलाई देखाउदै छु। सबै धाराहरूको आ–आफ्नै इतिहास छ।